Hành vi cố ý gây thương tích do bị hại vi phạm pháp luật

Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác xuất phát do hành vi vi phạm pháp luật của bị hại

Căn cứ Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: (Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc có thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người; Dùng a-xít nguy hiểm gây nguy hại cho nhiều người…)

Các yếu tố cấu thành tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Về mặt khách thể: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hướng đến quyền được pháp luật bảo vệ về sức khỏe của mọi công dân;

Về mặt chủ thể: Là người đã có lỗi cố ý trong việc thực hiện hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo luật định;

Về mặt khách quan: Hành vi khách quan của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật hình sự, thể hiện sự nhận thức và khả năng điều khiển hành vi của người phạm tội mong muốn gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;

Hậu quả của tội phạm này thể hiện tỷ lệ tổn thương cơ thể (mất sức lao động) từ 01% trở lên; tỷ lệ tổn thương cơ thể của nạn nhân phải có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội của tội phạm; về mặt chủ quan: Người phạm tội mong muốn gây ra thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe của người khác.

Như vậy, có thể xác định tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác có cấu thành vật chất nên hậu quả (tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 01% trở lên) là dấu hiệu bắt buộc.

Do đó, chỉ cần bị hại bị thương tích dù chỉ 1% thì cũng có thể cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015.

Hành vi vi phạm pháp luật của bị hại

1. Hành vi của bị hại chỉ vi phạm hành chính hoặc dân sự, chưa phải là hành vi vi phạm pháp luật hình sự đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó.

Trường hợp hành vi của bị hại chỉ vi phạm hành chính hoặc chưa tới mức vi phạm pháp luật nghiêm trọng đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó nhưng người đó đã có những hành vi gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của họ thì nếu có đơn khởi tố của bị hại và hành vi của người đó đủ căn cứ cấu thành tội cố ý gây thương tích thì người đó bị xử phạt theo Điều 134 Bộ luật Hình sự, còn về yếu tố lỗi của bị hại chỉ được xác định là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo Điều 51 Bộ luật này.

2. Trường hợp hành vi của bị hại vi phạm pháp luật nghiêm trọng đối với bản thân người đó và người thân thích của người đó.

Trường hợp này cần phải xét đến tỷ lệ tổn thương cơ thể, hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng của bị hại và hành vi gây thương tích cho bị hại để xác định hành vi của người đó cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh theo Điều 135 Bộ luật Hình sự hay tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội theo Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015.

Căn cứ Điều 135 Bộ luật Hình sự 2015:

Hành vi của người đó cấu thành tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái bị kích động mạnh nếu:

– Người đó cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31%-60%

– Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó

3. Nếu bị hại đang có hành vi xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của cá nhân người phòng vệ hoặc của người khác thì tùy vào tỷ lệ thương tích để xác định người đó có cấu thành tội cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.

Căn cứ Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015:

– Bị hại đang có hành vi xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của cá nhân người phòng vệ hoặc của người khác (người thứ ba). Hành vi xâm phạm này phải là hành vi có tính chất nguy hiểm đáng kể.

– Người đó cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%

Từ những phân tích trên, việc gây thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe của người khác xuất phát từ hành vi vi phạm pháp luật của bị hại không phải là lý do để loại trừ cấu thành tội cố ý gây thương tích của người đó mà chỉ là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Trường hợp hành vi của bị hại vi phạm pháp luật nghiêm trọng thì sẽ được xem xét để chuyển tội chứ không phải miễn trừ trách nhiệm hình sự.