Hướng Dẫn Chi Tiết Quy Trình Khởi Kiện Đòi Nợ Doanh Nghiệp

Trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh, việc doanh nghiệp chậm trễ hoặc không thanh toán nợ là một vấn đề phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến dòng tiền và sự phát triển của các bên liên quan. Khi các biện pháp thương lượng không mang lại kết quả, khởi kiện đòi nợ trở thành lựa chọn tối ưu để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ quy trình pháp lý này, dẫn đến mất thời gian, công sức mà không đạt được hiệu quả mong muốn. Trong bài viết này, Inter Justice sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình khởi kiện đòi nợ doanh nghiệp, giúp bạn xử lý vấn đề một cách nhanh chóng, đúng luật và đạt hiệu quả cao nhất.

Thủ tục khởi kiện đòi nợ chỉ là quy trình để Tòa án/ Trọng tài xác lập nghĩa vụ trả tiền của bên nợ với doanh nghiệp của bạn, Tòa án không phải đơn vị trả được tiền nợ. Vậy vì sao lại phải thực hiện thủ tục khởi kiện?

Thông thường, khởi kiện chỉ là một trong các phương thức INTER JUSTICE áp dụng trong việc thực hiện yêu cầu thu hồi nợ từ doanh nghiệp. Trước khi thực hiện thủ tục khởi kiện, luật sư sẽ đánh giá chi tiết các yếu tố sau:

Đánh giá các biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể sử dụng khi khởi kiện, các biện pháp này giúp đảm bảo việc thi hành án sau khi phán quyết của Tòa án có hiệu lực.

• Đánh giá các trách nhiệm bên nợ phải thực hiện nếu bị khởi kiện căn cứ trên thỏa thuận hợp đồng đã ký hoặc theo quy định pháp luật hiện hành.
• Đánh giá hiện trạng tài chính của bên nợ và thứ tự thanh toán các khoản nợ nếu có nhiều chủ thể cùng đòi nợ để xem xét tính khả thi của việc khởi kiện.
• Đánh giá căn cứ, chứng cứ hiện có để xác định khả năng Tòa án/ Trọng tài chấp thuận yêu cầu khởi kiện mình đưa ra.

Với kinh nghiệm của Luật sư kết hợp với các phương thức gây sức ép hợp lý nhiều trường hợp các khoản nợ được thu hồi ngay trong thời gian Tòa án đang giải quyết vụ tranh chấp. Trường hợp bên nợ cố tình vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền thì đương nhiên họ sẽ phải gánh chịu các chế tài mà các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng, các chế tài mà pháp luật ấn định cho việc vi phạm nghĩa vụ.

Nhiều khách hàng liên hệ có hỏi phương pháp đòi nợ nào hiệu quả nhất? Thực tế không có câu trả lời chính xác, bởi mỗi khoản nợ có sự khác nhau riêng về chủ thể có nghĩa vụ trả nợ và các thỏa thuận, hợp đồng dẫn đến việc hình thành công nợ. Về phương pháp thì đòi nợ theo phương pháp thương lượng luôn là biện pháp thu hồi nợ tốt nhất. Có nhiều phương thức thương lượng nhưng theo Luật sư sử dụng phương pháp đe dọa như báo chí vẫn đưa tin là cách thương lượng không nên áp dụng. Bởi nó dễ dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý cho người đi đòi. Để thủ tục đòi nợ được nhanh chóng bạn sẽ cần lưu tâm đến các nội dung sau:

• Thứ nhất là xác minh về nơi ở của bên vay, tài sản hiện có và những yếu tố về nhân thân của bên vay nợ là cá nhân.
• Thứ hai là liệt kê đầy đủ các nghĩa vụ phát sinh thêm nếu không trả nợ như khoản lãi quá hạn, chi phí bên cho vay phải bỏ ra để thu hồi nợ.
• Thứ ba là đưa ra phương án trả nợ khả thi, với những khoản nợ khó đòi thì buộc phải ghi nhận việc trả nợ theo từng giai đoạn, và linh động về tài sản dùng trả nợ thay cho tiền.

Khi việc thương lượng thất bại, xác định không thu được nợ thì khi đó bạn hãy nghĩ đến thủ tục khởi kiện đòi nợ. Bởi thủ tục khởi kiện giúp bạn yêu cầu bên có nghĩa vụ trả nợ phải thực hiện cả nghĩa vụ thanh toán lãi quá hạn và các thiệt hại mà bạn gặp phải. Bên có nghĩa vụ trả nợ nếu cố tình không thực hiện phán quyết mà Tòa án đề ra thì xác định là người vô sản đến cuối đời, bởi chỉ cần đứng tên tài sản là có thể yêu cầu cơ quan thi hành án vào cuộc.

Khi khởi kiện một doanh nghiệp để thu hồi khoản nợ trong kinh doanh bạn sẽ cần lưu ý:

• Doanh nghiệp được quản lý theo quy định về thuế, kế toán nên các khoản nợ cần được thể hiện trong Giấy xác nhận nợ hoặc biên bản đối chiếu xác nhận công nợ. Trường hợp nguyên đơn khởi kiện khi chưa cố gắng làm rõ khoản nợ trong hai tài liệu trên, khởi kiện đòi nợ chỉ dựa trên hợp đồng ký kết thì cần phải có căn cứ giải trình lý do để được Tòa án chấp thuận.
• Doanh nghiệp không tự nhân danh mình để theo kiện, nên khi khởi kiện doanh nghiệp cần có giấy tờ xác thực về người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp. Tòa án/ Trọng tài khi xác định đúng tư cách đại diện mới có thể tống đạt thông báo cho doanh nghiệp.

1. Điều kiện để khởi kiện đòi nợ tại Tòa án

Thứ nhất. Tranh chấp vay nợ còn trong thời hiệu khởi kiện: Căn cứ Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì thời hiệu khởi kiện là 02 năm, kể từ ngày cá nhân, cơ quan, tổ chức biết được quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Trước đây khi hết thời hiệu khởi kiện thì theo Bộ luật tố tụng dân sự 2005 bạn vẫn được quyền nộp đơn lên Tòa án để kiện đòi tài sản và vẫn được Tòa án thụ lý giải quyết. Tuy nhiên theo Bộ luật TTDS mới thì không còn như thế. Tòa án vẫn tiếp nhận hồ sơ khởi kiện đòi nợ của bạn nhưng có xem xét giải quyết hay trả hồ sơ còn dựa vào đơn giải trình lý do khởi kiện quá hạn mà bạn nộp lên.

Thứ hai. Nộp hồ sơ khởi kiện đòi nợ đúng thẩm quyền của Tòa án: Đương sự có quyền yêu cầu Tòa án cấp Huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc để khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết nếu đương sự không ở nước ngoài, tài sản tranh chấp không ở nước ngoài và không cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan ở nước ngoài. Nếu đương sự ở nước ngoài hoặc tài sản tranh chấp ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan ở nước ngoài thì đương sự phải yêu cầu Tòa án cấp Tỉnh nơi bị đơn cư trú, làm việc để khởi kiện.

Thứ ba: Hồ sơ khởi kiện đòi nợ phải đúng và đầy đủ bao gồm:

• Đơn khởi kiện đòi nợ theo mẫu.
• Giấy tờ vay nợ và các tài liệu khác.
• Giấy xác nhận của cơ quan nhà nước về địa chỉ cư trú, làm việc của bị đơn
• Chứng minh nhân dân và Hộ khẩu của người khởi kiện
• Giấy tờ chứng minh vụ việc vẫn còn thời hiệu khởi kiện (nếu có).

2. Quy trình khởi kiện đòi nợ doanh nghiệp

Bước 1: Liên hệ với bên vay nợ để xác minh thông tin

Trước khi khởi kiện bạn sẽ cần xác minh thông tin nơi cư trú của con nợ, khả năng tài chính của con nợ, ý kiến của con nợ về yêu cầu trả nợ mình đưa ra,…

Bước 2: Nộp đơn khởi kiện đòi nợ cùng chứng cứ cho Tòa án

Chuẩn bị đủ hồ sơ khởi kiện bạn cần nhanh chóng nộp đơn khởi kiện cho Tòa án. Tòa án sau khi nhận hồ sơ khởi kiện:

• Nếu vụ việc thuộc trường hợp trả lại đơn khởi kiện theo quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự thì Tòa án trả lại đơn khởi kiện và các tài liệu chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện cho người khởi kiện.
• Nếu vụ việc không thuộc trường hợp trả lại đơn khởi kiện nhưng Đơn khởi kiện chưa đúng mẫu quy định hoặc không đủ các nội dung quy định thì Tòa án thông báo cho người khởi kiện sửa đổi, bổ sung theo thời hạn ấn định.
• Nếu vụ việc đủ điều kiện khởi kiện và đơn khởi kiện đã làm đúng theo quy định thì Tòa án cho người khởi kiện nộp tạm ứng án phí trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo.

Bước 3: Hòa giải, tiếp cận chứng cứ và tranh luận tại Tòa án

Tòa án sẽ thông báo cho các đương sự các bước công việc, các thủ tục cần làm và các tài liệu cần nộp trong quá trình giải quyết vụ án đòi nợ. Thời hạn giải quyết tranh chấp vay nợ thường như sau:

• Thời hạn hòa giải và chuẩn bị xét xử là từ 2-3 tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án
• Thời hạn mở phiên tòa: Trong thời hạn tối đa 02 tháng, kể từ ngày đưa vụ án ra xét xử.
• Thời hạn hoãn phiên tòa: không quá 30 ngày, kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa.

Như vậy căn cứ vào quy định khung về thời hạn giải quyết của Tòa án mà bạn cần đưa ra các căn cứ phù hợp để tránh trường hợp bị bên vay tiền trì hoãn ngày diễn ra phiên tòa. Ngoài ra bạn hãy làm đơn xin tổ chức phiên tòa sớm và thực hiện việc ủy quyền, xin vắng mặt nếu ngày được triệu tập bạn không thể đến Tòa án để được Tòa án xem xét giải quyết nhanh.

Bước 4: Yêu cầu cơ quan thi hành án thi hành phán quyết của Tòa án để thu hồi nợ